Di bawah impak “SaaSpocalypse”, CIO dan CTO mengambil pendirian yang lebih tegas terhadap pembekal perisian.

Pengenalan

Dalam badai “SaaSpocalypse”, eksekutif teknologi perusahaan menunjukkan pendirian yang lebih tegas daripada sebelumnya terhadap vendor perisian. Menurut laporan Fortune, sejak awal 2026, harga saham Salesforce, SAP, Workday, dan ServiceNow semuanya telah jatuh lebih daripada 30%, manakala Purata Perindustrian Dow Jones hanya menurun kurang daripada 4% dalam tempoh yang sama. Logik teras di sebalik pergolakan pasaran ini ialah: AI generatif dan AI ejen dengan pantas meniru fungsi SaaS tradisional, serta mengganggu model perniagaan yang mengenakan bayaran setiap pengguna. Menghadapi perubahan ini, para CIO dan CTO tidak lagi mudah mempercayai hala tuju AI vendor, sebaliknya mentakrifkan semula nilai perisian perusahaan melalui tempoh kontrak yang lebih pendek, pemerolehan dwi-sumber yang lebih berhati-hati, dan pendekatan berorientasikan hasil yang lebih pragmatik.

Latar Belakang Peristiwa: SaaSpocalypse daripada Konsensus Risiko kepada Realiti Pasaran

Perkataan “SaaSpocalypse” bukanlah keterlaluan. Apabila syarikat pemula AI seperti OpenAI dan Anthropic mula menawarkan aplikasi AI yang boleh menggantikan fungsi CRM, ERP, alat kerjasama, dan sebagainya, parit pertahanan gergasi SaaS tradisional mula menunjukkan retakan. Kebangkitan AI ejen meningkatkan lagi tekanan ini — ejen AI boleh melaksanakan tugas secara autonomi, tanpa memerlukan manusia mengendalikan setiap subsistem satu per satu.

Penganalisis Gartner, Arun Chandrasekaran, menunjukkan bahawa apabila ejen AI menjalankan tugas, tingkah lakunya selalunya tidak berkaitan dengan manusia. Jika lesen masih terikat kepada manusia, ia menjadi tidak logik. Pandangan ini secara tepat mendedahkan kelemahan mendalam model harga berasaskan tempat duduk SaaS.

Dalam konteks ini, minda pembuat keputusan IT perusahaan berubah. CTO Bread Financial, Allegra Driscoll, teringat bahawa pada 2023, ketika berkomunikasi dengan vendor, beliau lebih banyak bertanya tentang hala tuju AI dan pencapaian penting; manakala perbualan kini mendalam ke peringkat seni bina platform, hampir mempunyai nuansa falsafah. Beliau mengakui bahawa dahulu lebih fokus kepada kapasiti, keselamatan, dan privasi data, tetapi kini mengambil berat tentang reka bentuk asas penyelesaian pihak ketiga.

Analisis Teknikal: Bagaimana AI Ejen Memecahkan ‘Kutukan Berasaskan Tempat Duduk’ SaaS

Untuk memahami perubahan ini, kita perlu memahami perbezaan asas antara AI ejen dan perisian tradisional. Produk SaaS tradisional, seperti Salesforce dan Workday, pada asasnya adalah pangkalan data dan enjin proses perniagaan yang digunakan oleh pengguna manusia melalui antara muka. Manakala AI ejen ialah agen pintar yang boleh melihat persekitaran, membuat keputusan, dan melaksanakan tindakan. Ia boleh memanggil API, mengendalikan antara muka, membaca dokumen, berkomunikasi dengan ejen lain, dan dengan itu menyelesaikan aliran kerja yang lengkap.Ini bermakna, syarikat tidak perlu lagi membeli "kerusi" CRM untuk setiap pekerja. Ejen AI boleh dikonfigurasikan untuk mengendalikan prospek jualan, mengemas kini rekod pelanggan, menghantar e-mel, dan menjana sebut harga sepanjang masa. Syarikat hanya perlu membayar untuk penggunaan operasi ejen (seperti sumber pengkomputeran dan panggilan API), bukan untuk setiap pengguna.

Inilah sebabnya model penetapan harga "per kerusi" dicabar secara asas. CIO syarikat Nice, Hadas Reisbaum, meramalkan bahawa dengan peningkatan penggunaan ejen AI, model penetapan harga industri SaaS akan berubah dengan ketara dalam dua hingga tiga suku akan datang, beralih kepada caj berasaskan hasil (outcome-based pricing). Maksudnya, pembekal hanya akan memperoleh pendapatan apabila mereka membawa hasil perniagaan yang boleh diukur kepada pelanggan.

Analisis Impak Perusahaan: Strategi Perolehan Baharu untuk CIO dan CTO

Semakan semula kos merupakan manifestasi paling langsung perubahan ini. Driscoll dari Bread Financial menyatakan bahawa beliau menetapkan beberapa prinsip asas: pertama, tidak menandatangani perjanjian melebihi satu tahun kerana teknologi berubah terlalu cepat; kedua, untuk kes penggunaan kritikal, beliau akan memilih dua pembekal dengan keupayaan yang serupa pada masa yang sama untuk melihat siapa yang lebih mampu menunaikan janji — walaupun ini menyebabkan "perbelanjaan berganda" dalam jangka pendek.

Perolehan dwi-sumber ini bukanlah pembaziran, tetapi pelaburan untuk mengurangkan risiko ketidakpastian. Apabila teknologi AI belum stabil, mengelakkan diri daripada terkunci dengan pembekal tunggal adalah sangat penting.

Dari sudut perbelanjaan modal (CAPEX) dan perbelanjaan operasi (OPEX), model SaaS tradisional biasanya mengklasifikasikan kos perisian sebagai OPEX, tetapi seni bina yang dipacu ejen AI mungkin mengubah struktur ini. Syarikat mungkin perlu melabur terlebih dahulu untuk membina platform orkestrasi AI sendiri, melatih model khusus, atau membeli kuasa pengkomputeran GPU; sebahagian ini boleh bertukar menjadi CAPEX. Manakala model bayar-ikut-hasil pula akan mengaitkan kos dengan prestasi perniagaan, menjadikan perbelanjaan IT lebih fleksibel, tetapi pada masa yang sama menuntut syarikat mempunyai sistem pengukuran yang lebih terperinci.

Pada peringkat penggunaan dan operasi, CTO Docusign, Sagnik Nandy, memberikan rangka kerja keputusan yang sangat praktikal: urutkan mengikut "dolar, orang, masa". Pertama, menilai kos pendahuluan kontrak; kemudian, sahkan berapa ramai profesional IT yang diperlukan untuk pelaksanaan (beliau mengingatkan bahawa pembekal biasanya memandang rendah angka ini); akhirnya, kira masa dari penggunaan hingga menghasilkan nilai yang boleh diukur. Beliau amat berhati-hati terhadap penyelesaian yang dapat meningkatkan kecekapan pasukan CTO tetapi dapat meningkatkan beban kerja CIO secara ketara.

Pertimbangan keselamatan dan pematuhan juga semakin meningkat. Apabila ejen AI diberi kuasa untuk mengakses data perusahaan, model keselamatan sempadan statik tradisional tidak lagi berkesan. Syarikat perlu memastikan keseluruhan rantaian aliran data boleh diaudit dan dikesan. Oleh itu, Driscoll menyatakan bahawa perbualannya dengan pembekal semakin menyerupai "semakan seni bina", menuntut pembekal menjelaskan bagaimana platform direka bentuk, bagaimana data mengalir, dan bagaimana ejen AI diasingkan serta dipantau.

Analisis Persaingan Pasaran: Gergasi SaaS Tertekan, Platform Awan dan Perkhidmatan Asli AI Mendapat ManfaatDari segi prestasi pasaran, kejatuhan mendadak harga saham Salesforce, SAP, Workday dan ServiceNow telah mencerminkan kebimbangan pelabur. Sebaliknya, platform awan seperti AWS, Azure dan Google Cloud mungkin menjadi penerima manfaat dalam pusingan penyusunan semula ini—kerana tidak kira ejen AI mana yang akhirnya menang, mereka semua memerlukan kuasa pengkomputeran asas dan infrastruktur API.

Walaupun syarikat permulaan AI (seperti Harvey, Jasper) berada di persada utama, mereka tidak boleh berasa senang hati. Driscoll menyebut bahawa Bread Financial sedang membina platform AI ejennya sendiri, dan pada masa hadapan mungkin menggantikan alat-alat syarikat permulaan AI tersebut dengan keupayaan dalaman. Ini mendedahkan satu trend penting: matlamat jangka panjang perusahaan mungkin adalah untuk menjadikan keupayaan AI sebagai aset teras dalaman mereka sendiri, bukannya terus bergantung kepada pembekal luaran.

CTO Ledger, Charles Guillemet, pula mengemukakan dua laluan masa hadapan yang mungkin: pertama, pengeluar model besar seperti OpenAI dan Anthropic melaburkan sumber yang besar untuk membangunkan produk yang bersaing secara langsung dengan fungsi SaaS, menjadikan pengeluar lain sukar untuk menandingi; kedua, kemajuan teknologi AI akan mencapai kemuncaknya pada satu ketika, dan tumpuan persaingan beralih kepada pengoptimuman kos penghantaran perisian. Beliau secara peribadi lebih cenderung kepada yang kedua, dan berpendapat bahawa di bawah dorongan pengoptimuman kos, alternatif akan menjadi lebih menarik, tetapi "pada masa ini tiada sebab untuk berhijrah".

Pemerhatian Trend Industri: Dari “Peta Hala Tuju AI” kepada “Seni Bina Asli AI”

CTO Intuit, Alex Balazs, berkongsi satu fenomena menarik: pada peringkat awal ledakan AI, jangkaan syarikat ialah “kita buat satu ejen, Salesforce buat satu ejen, Workday buat satu ejen, kemudian ejen-ejen ini berkomunikasi antara satu sama lain”. Tetapi realitinya, kerjasama antara ejen heterogen jauh lebih sukar daripada yang dibayangkan.

Oleh itu, Balazs menyeru pembekal untuk “mendedahkan alat dan kemahiran”, yang sebenarnya merupakan adaptasi AI bagi konsep API tradisional. Beliau menyebutnya sebagai “API AI”. Ini bermakna SaaS masa hadapan bukan lagi aplikasi tertutup, tetapi satu set antara muka perkhidmatan yang boleh dipanggil oleh ejen AI. Evolusi ini akan mendorong SaaS beralih daripada “paradigma aplikasi” kepada “paradigma platform dan API”.

Kesan jangka panjang trend ini amat mendalam. Pertama, seni bina IT perusahaan akan menjadi lebih modular dan boleh diatur. Kedua, pemilikan data dan kebolehoperasian data menjadi tumpuan utama. Ketiga, cadangan nilai pembekal beralih daripada “menyediakan perisian” kepada “menyediakan keupayaan yang mudah diintegrasikan”.Selain itu, tempoh kontrak dan model perniagaan juga akan berubah. Kontrak kitaran pendek, pengebilan berdasarkan penggunaan, dan klausa insentif berdasarkan hasil akan menjadi kebiasaan. Bagi perusahaan, ini bermakna fleksibiliti yang lebih tinggi, tetapi juga memerlukan keupayaan tadbir urus IT dalaman yang lebih tinggi. Strategi awan berbilang (Multi-Cloud) juga akan mendapat dorongan yang lebih besar—apabila perisian boleh dipecahkan kepada API, perusahaan lebih cenderung untuk menyebarkan perkhidmatan yang berbeza ke pelbagai platform awan, bagi mengelakkan penguncian vendor dan mengoptimumkan kos.

CloudTechDaily Insight

SaaSpocalypse bukan sekadar pembetulan pasaran yang mudah, tetapi transformasi struktur dalam logik penciptaan nilai perisian perusahaan. Apabila ejen AI menjadi teras tenaga kerja digital perusahaan, model SaaS tradisional yang mengenakan bayaran per kepala kehilangan asas kewujudannya. Pemenang dalam perubahan ini ialah platform teknologi yang dapat membantu perusahaan mencapai hasil perniagaan dengan kos yang lebih rendah dan kelajuan yang lebih pantas, bukannya organisasi yang berpegang teguh pada model langganan.

Bagi perusahaan, kini ialah tingkap emas untuk menilai semula rantaian bekalan perisian. Kami mencadangkan: Pertama, masukkan kebolehgantian AI sebagai item wajib dalam penilaian perolehan perisian; Kedua, utamakan pembekal yang menggunakan API terbuka dan penetapan harga berorientasikan hasil; Ketiga, bina keupayaan orkestrasi ejen AI secara dalaman, dan anggapnya sebagai aset strategik yang sama pentingnya dengan infrastruktur awan.

Seni bina IT perusahaan pada masa hadapan bukan lagi 'sekumpulan kotak SaaS', tetapi ekosistem adaptif yang terdiri daripada ejen AI, API dan perkhidmatan awan. Perusahaan yang mampu menstruktur semula seni bina mereka akan terus hidup dan makmur dalam 'SaaSpocalypse' ini; manakala perusahaan yang masih menganggap perisian sebagai 'produk' dan bukan 'keupayaan' akan berdepan risiko tersingkir.

*Artikel ini dianalisis berdasarkan laporan awam Fortune.com dan tidak mewakili sebarang pendirian CloudTechDaily terhadap perusahaan yang dilaporkan.*